Thứ Hai, 31 tháng 5, 2010

MỘT SỐ GIỐNG LÚA LAI MỚI

LUAGAO - Giới thiệu một số Giống Lúa Lai đạt năng suất, chất lượng cao, thích hợp điều kiện địa phương

1. “Vũ khí bí mật” Hoa Ưu 109

Công ty Đầu tư Phát triển Việt Hoa là một cái tên đã quá quen thuộc với thị trường giống tại Việt Nam bởi xuất hiện gần như tiên phong trong những ngày cây lúa lai còn chập chững lần dò từng bước đi, khi mà nông dân Việt nhiều người nói đến cây lúa lai còn không biết “mồm ngang, mũi dọc” nó ra sao.

Giờ đây, khi lúa lai đã là một loại cây trồng không thể thay thế, khi diện tích canh tác lúa lai đã rất lớn nhất là ở miền Bắc và miền Trung nước ta, Việt Hoa lại tung ra một “vũ khí bí mật” là giống lúa thuần Hoa Ưu 109. Nhiều người trong giới buôn giống khi biết Hoa Ưu 109 là lúa thuần tỏ ý nghi ngờ rằng, tại sao lại lấy sở đoản (lúa thuần) mà địch lại sở trường (lúa lai) vốn là thế mạnh của nhiều doanh nghiệp Trung Quốc? TQ là cái nôi của lúa lai thế giới. Họ có đội ngũ cán bộ chuyên môn tốt, cơ sở vật chất nghiên cứu chuyên nghiệp, có những vùng sản xuất ổn định, có nông dân đã quen sản xuất giống, tại sao giờ Việt Hoa lại lấn sang lúa thuần? Không sợ “ôm đầu máu” mà tháo chạy khỏi thị trường sao?

Tôi có hỏi ông Chung Tác Ninh - Giám đốc Cty Việt Hoa câu ấy, ông cười cười rồi nói bằng một thứ tiếng Việt lơ lớ, đặc trưng của người gốc Tầu rằng: “Sản xuất lúa lai khó, chi phí lại rất cao nên giá bán đắt, nông dân khó chấp nhận. Mục đích chính của chúng tôi khi tung ra Hoa Ưu 109 là phải thay thế những giống lúa thuần như Khang Dân, Q5. Những giống này vào VN khoảng 18 năm nay rồi, đã lạc hậu quá rồi, bị thoái hoá, chất lượng kém, nhiễm sâu bệnh nhiều…”.

Một sáng sớm, ông Ninh rủ tôi đi xem Hoa Ưu 109 do Trung tâm Khuyến nông Thái Bình khảo nghiệm. Giữa hàng chục bộ giống, lai có, thuần có đang khảo nghiệm trên đồng ruộng người ta có thể dễ dàng nhận ra sự khác biệt của Hoa Ưu 109. Nó khá thấp cây, bộ lá cứng, hạt thon dài-một chỉ thị của giống lúa có chất lượng khá. Đại diện của Trung tâm Khuyến nông Thái Bình cũng có nhận xét bước đầu khá tốt về Hoa Ưu 109 như có khả năng thâm canh tốt hơn Khang Dân, năng suất cao hơn cỡ 15% và nhất là hạt gạo trong, ít bạc bụng, chất lượng hơn hẳn Khang Dân.

Trong một nghiên cứu khá tỉ mỉ của mình, kĩ sư nông học Tạ Thị Vân - Trại thực nghiệm Tây Mỗ - Trường Trung học Nông nghiệp Hà Nội, người trực tiếp nhận khảo nghiệm giống lúa Hoa Ưu 109 của Việt Hoa với mục đích nhằm tìm ra giống lúa thuần có thể thay thế bộ giống thuần đã quá cũ kỹ với nông dân Việt Nam. Hai giống đem đối chứng, “thượng đài” cùng Hoa Ưu 109 là hai nhánh riêng biệt: năng suất ổn định và phổ thông có Khang Dân; nhánh chất lượng có Hương Thơm số 1. Tất cả đều được đem ra so kè từng ly, từng tí ở nhiều tiêu chí đánh giá trong vụ xuân năm 2010. Phương pháp được áp dụng ở đây là thí nghiệm đồng ruộng, mỗi giống 100m2 không nhắc lại. Các yếu tố về đất đai, phân bón, nước kỹ thuật, chăm sóc đảm bảo giống nhau theo đúng qui trình kĩ thuật.

Kết quả khảo nghiệm, ở cùng điều kiện khá bất lợi là vụ đông xuân năm 2010 thời tiết tháng 2 tháng 3 nắng nhiều nhiệt độ cao, lượng mưa ít so với mọi năm nhất là giai đoạn lúa làm đòng và trỗ, nhìn chung Hoa Ưu 109 là giống sinh trưởng phát triển tốt. Hoa Ưu 109 đẻ gọn, dạng hình thấp cây, bộ lá đẹp, lá đứng gọn, khả năng chống chịu khá, chống rầy, khô vằn, kháng đạo ôn, không thấy bạc lá, chống đổ (vì thấp và cứng cây-PV) tốt so với đối chứng. Về thời gian sinh trưởng ngắn hơn Khang Dân 18 từ 6-10 ngày và ngắn hơn Hương Thơm số 1 từ 12-18 ngày.

Tỷ lệ lép của Hoa Ưu so với các giống đối chứng không có biến động lớn. Chất lượng: giống Hoa Ưu 109 chất lượng tốt hơn Khang Dân 18. Về năng suất: giống Hoa Ưu 109 có năng suất hơn hẳn các giống đối chứng từ 10-15%. Kết luận của kỹ sư Vân cho khảo nghiệm Hoa Ưu 109 là giống lúa phản ứng chặt với điều kiện ánh sáng, nhiệt độ, thích ứng rộng. Có khả năng chống chịu tốt, rất có tiềm năng, năng suất cao, hạt đẹp, tỷ lệ bạc bụng ít, chất lượng gạo khá. Không chỉ ở quy mô hẹp trong khảo nghiệm mà nhiều địa phương sản xuất thử Hoa Ưu 109 đã cho thấy tín hiệu khá khả quan. Tại xã Cần Kiệm – huyện Thạch Thất (Hà Nội), năng suất bình quân của Hoa Ưu 109 đạt 69.82 tạ/ha. Tại xã Đồng Tâm – Huyện Mỹ Đức (Hà Nội) đạt năng suất bình quân đạt 68.04 tạ/ha...

2. Giống lúa lai chất lượng Thụy Hương 308 và CNR 6206

Mới đây, UBND huyện Thiệu Hóa phối hợp với Cty cổ phần giống cây trồng Trung ương tổ chức hội nghị đầu bờ 2 giống lúa lai mới chất lượng cao của Trung Quốc là Thụy Hương 308 và CNR6206 tại xã Thiệu Vận, huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa.

Mặc dù thời tiết vụ xuân năm 2010 có nhiều bất thuận ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đối với sinh trưởng, phát triển của cây lúa, nhưng 2 giống lúa lai trình diễn là Thụy Hương 308 và CNR6206 vẫn cho năng suất cao thể hiện ưu thế tốt hơn so với đối chứng là Nhị ưu 63. Theo đánh giá của các đại biểu tham dự hội nghị, giống lúa lai Thụy Hương 308 và CNR6206 có chiều cao cây trung bình, chống đổ tốt, ít bị sâu bệnh hại, đặc biệt không thấy bệnh đạo ôn xuất hiện.

Thụy Hương 308 và CNR6206 đều là những giống lúa lai cực kỳ chất lượng: Hạt gạo dài, trong bóng, không bạc bụng, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng hiện nay. Kết quả năng suất thực tế của giống lúa lai Thụy Hương 308 là 79,8 tạ/ha và CNR6206 là 77,3 tạ/ha do Trạm Khuyến nông huyện Thiệu Hóa thực hiện tại mô hình, cao hơn 9 - 14% so với đối chứng Nhị ưu 63 (69,8 tạ/ha). Nhận xét về giống CNR6206, nông dân Thiệu Thị Huệ, thôn 3, xã Thiệu Vận nói: "Nhiều năm làm lúa nhưng chưa thấy vụ nào có được những khóm lúa tốt như thế này. Nhìn những bông lúa, hạt nặng trĩu, thật vui".

Giống lúa lai chất lượng cao Thụy Hương 308 đã được Bộ NN-PTNT công nhận tạm thời năm 2008 và đã qua 3 vụ sản xuất thử thành công. Giống lúa CNR6206 đã được đăng ký khảo nghiệm Quốc gia và trình diễn ở 3 miền Bắc - Trung - Nam đều đạt kết quả tốt, được bà con nông dân đánh giá cao. CNR6206 là giống ngắn ngày, trồng được cả 2 vụ nên rất có triển vọng phát huy được ưu thế tại nhiều địa phương, đặc biệt ngay trong vụ mùa sắp sửa diễn ra.

* Muốn thử nghiệm 2 giống lúa lai đặc biệt chất lượng trên trong vụ mùa 2010 này, các địa phương và bà con có thể liên hệ Cty CP Giống cây trồng Trung ương: ĐT 0913207662.

Nguồn: Theo Nông Nghiệp Việt Nam


Thứ Sáu, 28 tháng 5, 2010

Giống lúa thuần chất lượng VS1

LUAGAO - Hàng chục năm nay, rất, rất nhiều giống lúa thuần do các nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu chọn tạo được tung vào thị trường Việt Nam và đều được tham chiếu, so sánh với Khang Dân 18 và Q5.

Tại sao? Khang Dân 18, Q5 năng suất không có gì nổi bật, chất lượng thậm chí trung bình, thậm chí kém (riêng Q5 nhiều nơi còn được gọi là “gạo lợn” chỉ dùng cho chăn nuôi, làm bún bánh, nấu rượu chứ ít người dùng nó để ăn hàng ngày). Chỉ một lý do duy nhất cho sự tồn tại của chúng, phổ thích nghi rất rộng, năng suất ổn định và là giống của con nhà nghèo, không cần đầu tư nhiều mà vẫn có thu hoạch đều đều, rất yên tâm khi xuống giống trong mọi điều kiện thời tiết.

Thời gian cứ trôi vùn vụt, tiến bộ khoa học cứ tiến lên như vũ bão mà “tượng đài” Khang Dân 18, Q5 vẫn đứng vững, thách thức mọi nhà khoa học, bất chấp những chỉ trích về chất lượng đáng khiêm tốn của chúng. Giáo sư Trần Duy Quý - nguyên Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp và cộng sự đã dày công nghiên cứu, chọn tạo giống VS1 cũng chỉ với một mục đích, giống lúa thuần này có thể cạnh tranh ngang ngửa với những giống lúa thuần có nguồn gốc Trung Quốc kia.

Theo tác giả, VS1 là cái tên đầy kiêu hãnh có nghĩa là Việt Nam Seed 1 (giống lúa của Việt Nam - PV) trước mắt sẽ có mục tiêu phát triển ở VN, tương lai còn có thể xuất khẩu ra các nước trong khu vực. Nó ngắn ngày hơn Khang Dân khoảng 3-5 ngày, năng suất tương đương, nhưng chất lượng hơn hẳn vì có gen thơm.

Giáo sư Quý tâm sự: “Chúng ta đã là nước xuất khẩu gạo mạnh, giờ nhu cầu không phải đòi hỏi là no bụng nữa. Những giống lúa năng suất khá mà chất lượng kém cần được thay thế bằng những giống có chất lượng. VS1 là một giống như vậy”. Trong hệ thống khảo nghiệm quốc gia rất quy củ cho thấy, so với những giống đối chứng như Bắc Thơm và Hương Thơm, năng suất VS1 vượt 15%, thời gian sinh trưởng ngắn hơn 5-7 ngày, có ưu điểm thích nghi rộng, cứng cây, nhất là kháng bạc lá hơn Bắc Thơm. Về chất lượng gạo VS1 khá tốt, ở thang điểm 4 trên cao nhất là 5 điểm. Khi so sánh với cả giống lúa thuần đã quá quen thuộc và phổ biến là Khang Dân, nó năng suất tương đương, chống đổ tốt hơn, tỷ lệ bạc lá ít hơn… Gạo VS1 khi thổi cơm lên có mùi thơm nhẹ, vị đậm rất dẻo…

Vụ xuân 2010, Trung tâm khuyến nông-Khuyến ngư Vĩnh Phúc đã xây dựng mô hình thử nghiệm giống lúa thuần chất lượng VS1 tại HTX NN Nhân Lý, xã Phú Xuân (Bình Xuyên). Quan sát trên đồng ruộng về cảm quan cho thấy giống lúa VS1 có thân to, đốt ngắn, cây khá thấp nên có khả năng chống đổ tốt. Ruộng trồng giống này nhìn cũng đẹp mắt vì sạch sâu bệnh hơn giống đối chứng là Khang Dân. Trong vụ xuân 2010 ở giai đoạn phát triển làm đòng gặp thời tiết diễn biến phức tạp (nhiệt độ thấp) nên giống Khang Dân 18 đã bị thoái hoá hoa rất nhiều trong khi VS1 ít bị ảnh hưởng. Kết quả là VS1 vẫn cho tỷ lệ hạt chắc trên bông cao hơn đối chứng. Về tình hình sâu bệnh, một số loại sâu phổ biến như sâu đục thân, sâu cuốn lá nhỏ, bệnh khô vằn gây hại ở mức độ nhẹ.

Đánh giá về năng suất của HTX cho thấy VS1 có số bông hữu hiệu, hạt chắc cao hơn Khang Dân nên năng suất cao hơn cỡ 20kg/sào. Dựa vào năng suất, chi phí đầu tư và giá cả thị trường, đơn vị này sơ bộ hạch toán, trên cùng một sào đất canh tác, khi cấy VS1 thu lãi cao hơn Khang Dân từ 200.000-205.000đ, tương đương cao hơn 5,5-5,6 triệu/ha. Trao đổi với chúng tôi, Phó Chủ nhiệm HTX Phú Xuân, ông Phạm Thanh Tâm cho biết vụ này đơn vị trồng 20 ha VS1. Kinh nghiệm của ông cho thấy, đây là giống lúa đẻ nhiều, nếu trồng mật độ dày thì hơi nhiễm khô vằn. Khi canh tác không được bón quá nhiều đạm, không bón phân lai rai mà bón nặng đầu, nhẹ cuối: “VS1 cây thấp hơn Khang Dân nên chống đổ tốt, chịu các giống sâu bệnh khá tốt. Ưu điểm của nó là gạo trong, không bị gãy, đục như Khang Dân, nhìn thích mắt hơn và ăn thì chất lượng hơn hẳn, dân rất ưa chuộng, giá bán luôn cao hơn. Tới đây, chúng tôi sẽ mở rộng diện tích trồng lên tới 50-60 ha”.

Để minh chứng cho chất lượng của giống lúa thuần VS1, ngay sau khi tham quan đầu bờ kết thúc, đại biểu về hội trường đã thấy xuất hiện trên bục lù lù… mấy cái nồi cơm điện đang nghi ngút bốc hơi. Nhiều người còn đang ngỡ ngàng không hiểu có chuyện gì, mấy nhân viên đã mau mắn xúc cơm lên đĩa. Họ cứ tay đĩa đựng cơm, tay đĩa đựng muối vừng, mời từng người xơi. Một mùi thơm thoang thoảng dịu nhẹ như xua đi cái nóng ran của những ngày hè đổ lửa. Tôi cũng véo một ít cơm trên tay, không vội ăn mà nhẹ nhàng đưa lên mũi hít hà rồi mới bỏ vào miệng nhẩn nha nhai. Gạo dẻo, vị khá, nếu so với Khang Dân quả là vượt trội. Phải tự tin về chất lượng của VS1 lắm nên ban tổ chức cuộc hội thảo mới dùng chiêu tiếp thị rất độc đáo như thế này. Nhiều người cũng bị thuyết phục như tôi.

Hiện giống lúa thuần VS1 đã được chuyển nhượng bản quyền cho Cty Cổ phần giống Cây trồng Trung ương toàn quyền sản xuất, cung ứng. VS1 có thay thế được Khang Dân, Q5 hay không và thay thế được bao nhiêu phần trăm, có đáp ứng được những kỳ vọng của các tác giả đã dày công nghiên cứu hay không có lẽ thời gian sẽ là câu trả lời đúng đắn nhất./.

* Thời gian sinh trưởng vụ xuân từ 120-125 ngày, vụ mùa 95-100 ngày. Chiều cao cây từ 100-110cm. Năng suất trung bình 55-60 tạ/ha, thâm canh tốt đạt 65-70 tạ/ha. Chất lượng gạo tốt.


Dương Đình Tường

Nguồn: http://nongnghiep.vn/nongnghiepvn/vi-VN/61/158/45/45/45/53560/Default.aspx

Thứ Ba, 18 tháng 5, 2010

Lúa ngoại “lấn sân”

LUAGAO - Lúa nội địa tồn đọng, khó bán, trong khi lúa Campuchia tràn qua biên giới Tây Nam lại được săn đón như hàng đặc sản


Chuyện lúa Campuchia “chảy” vào Việt Nam ở biên giới Tây Nam (qua ngõ An Giang) không phải là chuyện mới. Song, trước tình hình lúa trong dân tồn đọng, lúa hè thu sớm đã thu hoạch và các doanh nghiệp (DN) cũng ngừng mua tạm trữ đã khiến nông dân càng khốn đốn hơn vì lúa không bán được. Ngược lại, lúa Campuchia ồ ạt đổ bộ vào chợ lúa ngoại Đường Sứ, xã An Nông, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang và đắt hàng đến lạ lùng.


Rồng rắn chờ... “ăn” lúa


Chúng tôi đến chợ lúa ngoại Đường Sứ vào buổi trưa. Dưới cái nắng như thiêu đốt của những ngày giữa tháng 5 ở vùng biên giới nhưng bên kia kênh Vĩnh Tế, chợ lúa ngoại vẫn hoạt động, giao dịch tấp nập.

Ghe tàu đậu kín cả khúc sông, nối đuôi nhau chạy dài hàng trăm mét chờ đến lượt “ăn hàng”. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, ông lão lái đò đưa khách qua lại chợ Đường Sứ cười bảo: “Buổi trưa cánh đầu nậu sang tận các cánh đồng Campuchia gom lúa đến chiều thì cho xe công nông chở về tấp nập. Nhiều đêm hoạt động đến hơn 20 giờ vẫn chưa xong, sáng sớm họ tiếp tục vận chuyển lúa ngoại đổ vào chợ này”.


Qua chỉ dẫn của ông lão, chúng tôi làm quen với một số thương lái đang neo ghe nằm chờ “tài”. Ông Hai Nô, thương lái ở tận Tiền Giang, cho biết: Lái lúa bây giờ rất ngán cảnh “vác” ghe đi mua dạo. Có khi chạy mấy ngày ròng chẳng mua được bao nhiêu lúa.



Quang cảnh tấp nập ở chợ lúa ngoại Đường Sứ giữa buổi trưa nắng gắt


Bởi vậy, họ mê chợ Đường Sứ lắm, chịu khó nằm chờ một, hai ngày nhưng đến lượt chỉ mất độ 2-3 giờ là đầy ắp lúa. “Tôi bảo đảm muốn bao nhiêu cũng có” - ông Nô khoe.

Ông Út Điệp, ở Đồng Tháp, vừa cập chiếc ghe bầu khoảng 40 tấn vào bến chợ, cho hay các DN thu mua rất chuộng gạo Campuchia vì chất lượng tốt, gạo trong đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Theo ông Điệp, năm nay lượng lúa Campuchia đổ về Đường Sứ tăng vọt.

Do lượng ghe về đây “ăn” lúa ngày càng nhiều nên các kho tăng cường một số băng tải để đáp ứng kịp thời vào cao điểm. “Mà với số lượng hàng ngàn tấn mỗi ngày, sức người - bốc vác sao kham nổi” - ông Điệp nói...


Lấn át lúa nội


Có mặt tại chợ Đường Sứ từ trưa đến chiều, chúng tôi không thể nào đếm xuể có bao nhiêu lượt xe chở lúa Campuchia vào nội địa. Từ bên kia biên giới, các xe công nông chất đầy lúa cao ngút thi nhau phóng vun vút trên cánh đồng Thum Đưng, huyện Kirivong, tỉnh Tà Keo rồi men theo con đường đất xẻ dọc cánh đồng Tân Biên, xã An Nông vào Đường Sứ.

Cứ độ 5 – 10 phút lại có cả dọc 3 – 4 xe vào bến “đổ hàng” rồi lại vun vút lao đi. Theo người dân địa phương, mỗi xe chở lúa có tải trọng hơn 10 tấn, mỗi ngày trung bình khoảng 200 lượt xe chở lúa vào bến bãi. Tại các kho, đội ngũ bốc vác liên tục lên, xuống “hàng”. Ghe tàu ra vào tấp nập, chiếc này vừa “no” lúa lui ra đã có ghe khác chen vào.

Ông Điệp cho hay giá lúa ngoại ở đây chỉ bằng với giá lúa nội địa (khoảng 4.000 đồng/kg) nhưng phẩm chất gạo tốt hơn nên được cánh thương lái săn đón như hàng đặc sản.


TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết hiện lượng lúa tồn đọng trong dân khá lớn, cộng thêm hơn 10.000 ha lúa hè thu sớm ở Sóc Trăng, Bạc Liêu vừa thu hoạch khiến tình hình càng khó khăn hơn...

Giao dịch mua bán ở “chợ” Đường Sứ vô cùng hối hả, không có chuyện khen chê hay cò kè giá cả. Tất cả đã được giao kèo với nhau từ trước, các ghe vừa cập bến là cánh bốc vác tuồn “hàng” tới tấp ngay.

Cảnh mua bán diễn ra đơn giản, chóng vánh, khác hẳn với chuyện mua bán lúa nội địa của nông dân với thương lái. Hình ảnh này trái ngược với thị trường lúa gạo trong nước mà các DN kêu đang gặp khó. Hiện tại, nông dân ở An Giang và nhiều tỉnh ĐBSCL vẫn rất khó bán lúa vì thương lái không chịu mua.


Các nhà khoa học nhận định rằng Campuchia đang nổi lên là một nước xuất khẩu gạo cấp cao. Lượng gạo xuất khẩu của họ đã vượt qua con số 1 triệu tấn và dự kiến năm nay có thể đạt 2 triệu tấn.

Chúng ta chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nếu trong cùng một nhóm lúa gạo đồng cấp và đồng chất mà năng suất, chất lượng và giá thành không bảo đảm tính cạnh tranh. Các nhà khoa học ví von tình trạng lúa ngoại ồ ạt tràn sang biên giới vào nội địa như hiện nay chẳng khác nào “nước chảy về... chỗ gò”, đi ngược quy luật.


Gạo ngoại chiếm 70%

Theo các bạn hàng, tiểu thương bán gạo tại các chợ ở huyện biên giới Tịnh Biên, gạo ngoại gồm các loại gạo Sóc như: Khaodak, Khaodakmali, thơm Lài... của Campuchia rất được người dân ưa chuộng và chiếm khoảng 70% lượng tiêu dùng ở đây.

Kế đến là một số loại gạo Thái Lan, còn gạo Việt chỉ chiếm khoảng 20%. “Ở đây, gạo nội địa chỉ có thể bán cho một số người nghèo, dân lao động.

Nhiều người làm các giống lúa thần nông của mình nhưng vẫn mua gạo ngoại ăn” - một tiểu thương ở thị trấn Tịnh Biên nói.




Bài và ảnh: NGÔ PHONG

Nguồn: http://nld.com.vn/2010051811170934P0C1014/lua-ngoai-lan-san.htm


Chủ Nhật, 16 tháng 5, 2010

Rút ngắn chu kỳ sản xuất lúa và các giống lúa OMCS ở ĐBSCL

LUAGAO - Theo TINKHOAHOC. GSTS.Nguyễn Văn Luật. Giống lúa cực sớm được đánh giá là thành công nhất của Viện Lúa ĐBSCL Trong nhiều năm gần đây, theo thống kê của Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống quốc gia, mỗi năm lọai giống lúa cực sớm được sử dụng trên một triệu ha gieo trồng, tập trung ở Nam Bộ khoảng 600.000 - 700.000 ha. Nhiều giống cực ngắn ngày trong nhiều vụ được xếp vào nhóm “top ten” về diện tích sử dụng như OM 1490, OMCS 2000, OMCS 21.

Trong ngành trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản đang có khuynh hướng rút ngắn chu kỳ sản xuất để doanh thu hàng năm cao. Hai yếu tố chủ yếu để làm được việc này là tác động vào khâu giống; và kỹ thuật để thu họach sớm hơn. Người sản xuất đã thu lợi nhiều hơn trong việc sử dụng năng lượng hóa thạch, hay dùng phân hóa học, thuốc sát trùng, thức ăn công nghiệp, chất tăng trọng, kích thích sinh trưởng.. Tuy nhiên, ăn không ngon và không an tòan. Gà vườn, vịt chạy đồng, cá đồng, tôm sinh thái, rau quả hữu cơ đảm bảo được chất lượng, độ lành sạch, nhưng giá bán chưa tương xứng, nên phổ biến chậm, bị lấn át bởi nông sản có đầu vào là năng lượng hóa thạch trên.

Riêng đối với sản xuất lúa ở ĐBSCL, bằng tạo chọn giống chúng ta đã có một tập đòan giống dưới 90 ngày mà vẫn đảm bảo năng suất, chất lượng và tính kháng sâu bệnh như những giống dài ngày hơn, không yêu cầu đầu tư cao hơn, có khi thấp hơn do vụ lúa chiếm ruộng ngắn hơn. Một nhóm giống lúa mới đã hình thành: nhóm Ao ≤ 90 ngày, bên cạnh những nhóm giống do IRRI đề xuất là A1 90-105 ngày; A2 110-125 ngày, và B hay nhóm trung mùa M >130 ngày.


Theo một ký giả đã viết trên báo Nhân Dân trong dịp tết 2010 này là: thành công nổi bật nhất của ĐBSCL là tạo được giống lúa cực sớm để tăng vụ tăng năng suất và sản lượng. Hồi mấy năm trước sau giải phóng (1975), sản lượng lúa ĐBSCL chỉ đạt khỏang 4 triệu tấn, năm 2009 vừa qua đạt hơn 20,69 tấn/ha lúa hàng hóa, hay gấp 5 lần.


Mở rộng diện tích sử dụng lúa cực sớm càng giúp ta linh họat hơn trong việc thực hiện những giải pháp phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu tòan cầu (BĐKH) do hiện tượng nhiệt độ tăng, băng tan, nước biển dâng. Những giải pháp ứng phó với BĐKH được khuyến cáo là làm giảm nhẹ tác hại, né tránh, và chung sống, như thời kỳ mạ thực hiện ngay từ khi lũ chưa rút hết, cấy khi mực nước còn lại thích hợp, giảm được thời gian chờ lũ rút hết, giảm cỏ dại, làm đất tối thiểu bằng cào sục bùn, như kinh nghiệm sạ lúa ngầm ở Đồng Tháp và nhiều địa phương khác.


Đã có mô hình dùng giống OMCS 21 + kỹ thuật mạ ném như ở huyện Châu Thành tỉnh Trà Vinh năm 1999, vụ lúa chiếm ruộng có 65 ngày, vì thời kỳ mạ làm trên vỉ 14 ngày, thời gian sinh trưởng chung cả thời kỳ mạ và lúa là 79 ngày, năng suất đạt 8 tấn/ha. Xin được nhắc lại kỹ thuật làm mạ vỉ mà có một thời được khích lệ nay rơi vào quên lãng: gieo giống lúa vào từng lỗ của vỉ plastic, mỗi ô lỗ gieo vài ba hạt giống, sẽ trở thành 1 khóm lúa trên đất ở lỗ được bón đủ phân cân đối, khi cấy tung ném khóm lúa với cục đất đường kính trên 1 cm, rơi xuống như nhẩy dù. Kỹ thuật này do Cục Khuyến nông nhập từ Trung Quốc hồi thập kỷ cuối của thế kỷ 20, tuyên truyền khá mạnh ở ngòai Bắc, Viện Lúa ĐBSCL hưởng ứng thử nghiệm, nhưng bị kỹ thuật sạ lúa theo hàng bằng IRRI Seeder lấn át. Tôi tin rằng kỹ thuật này sẽ được xem xét lại và phục hồi, vì là một trong những kỹ thuật cụ thể ứng phó với BĐKH. Người nông dân áp dụng kỹ thuật này không những giải phóng phụ nữ khỏi khâu cấy cực khổ, mà còn giải phóng được cả nam giới khỏi phải lội bùn kéo dụng cụ sạ hàng, ở Bắc trúng vào tháng nóng nhất và rét nhất.

Với kỹ thuật sạ lúa theo hàng, đã có câu: Sạ lan như tóc rối đêm; Sạ hàng chải chuốt đường duyên thắm tình. Lúa thì con gái bình minh, Nụ hôn xuân đến lung linh khắp đồng. Kỹ thuật sạ hàng được áp dụng bắt đầu ở ĐBSCL do Viện Lúa ĐBSCL giới thiệu. Tỉnh Trà Vinh áp dụng đại trà đầu tiên vào 1998. Nay đã được cả nước áp dụng.

Về công nghệ mạ vỉ cấy dù (mạ ném) có câu hay hơn: Như tiên múa điệu chim công, Như chàng hiệp sỹ hiệp đồng mộng mơ. Cấy lúa như thể làm thơ, Gái trai tung ném đón chờ ngày mai ! .
Tập đòan giống lúa cực sớm có TGST ≤ 90 ngày, chủ lực là các giống mang ký hiệu OMCS, bắt đầu từ 2 giống phục tráng OMCS 6 và OMCS 7 (65-75 ngày) đã có trong sản xuất ở huyện Bình Chánh TPHCM. Các giống tiếp theo được nông dân sử dụng có OMCS90, OMCS94 (# 90 ngày) tuyển chọn từ giống lúa IRRI. Từ giống lúa OMCS 95, 96, 97.. 2000, OMCS 21 là do Viện Lúa Đ0BSCL lai tạo, người có công lai tạo nhất là Ks Nguyễn Văn Lõan. Nhiều giống lúa khác, kể cả lúa lai 2 dòng, ở cả miền Bắc và miền Trung cũng có TGST thuộc nhóm Ao. Trong nhiều năm gần đây, theo thống kê của Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống QG, mỗi năm lọai giống lúa cực sớm được sử dụng trên khỏang 1 triệu ha gieo trồng, tập trung ở Nam bộ. khỏang 600.000 - 700.000 ha gieo trồng. Nhiều giống cực ngắn ngày trong nhiều vụ được xếp vào nhóm “top ten” về diện tích sử dụng bởi Trung tâm Khảo Kiểm ngiống giống QG, như OM 1490, OMCS 2000, OMCS 21..

Giống lúa cực sớm được đánh giá là thành công nhất của Viện Lúa ĐBSCL. Nhưng chúng tôi luôn ý thức được rằng, để đưa được những giống lúa này vào sản xuất, có vai trò quyết định của bà con nông dân và cán bộ kỹ thuật địa phương. Tỉnh Kiên Giang có điều kiện sản xuất lúa có khó khăn hơn nhiều địa phương khác, như phèn mặn, đã dùng nhiều lọai giống này sớm, như ở huyện Rồng Giềng, Gò Quao với giống OMCS 95, OMCS 96, và các giống ra đời tiếp theo. Tỉnh An Giang góp phần quyết định đẩy mạnh nghiên cứu tạo chọn và chuyển giao vào sản xuất giống lúa thơm nhẹ OMCS 21. Từ cuối những năm 80 thế kỷ trước, Trại lúa Bình Đức (nay là Trung tâm thuộc Cty BVTV An Giang) đã khảo nghiệm dòng lúa F7/25 từ cặp lai OM 3536 của Ks Nguyễn Văn Lõan, chúng tôi thăm đồng thấy có triển vọng đã về đẩy mạnh tuyển chọn và giới thiệu vào sản xuất giống lúa chào đón thế kỷ 21 nên lấy tên là OMCS 21

Nhiều chuyên gia trong và ngopài nước cho rằng TGST của 1 giống lúa cao sản phải # 95 ngày. Chúng ta đã phá được “kỷ lục “ này vì rút xuống ≤ 90 ngày. Giống lúa OMCS 21 đã lập một kỷ lục mới với 80 đến 85 ngày. Trong vật liệu lai tạo tập đòan giống lúa nhóm Ao, chúng tôi đã có những giống lúa 60 – 65 ngày nhập từ Ấn Độ và thu thập từ Bình Chánh và Ninh Bình, nhưng chưa phải là giống lúa cao sản. Những kỷ lục lúa cao sản cực ngắn ngày trên đã được chứng minh bằng kết quả sản xuất của bà con nông dân trên hàng chục vạn, thậm chí hàng triệu ha. Tôi tin rằng các nhà tạo chọn giống thuộc thế hệ kế tiếp sẽ phá được kỷ lục TGST của giống OMCS 21 trong những thập kỷ tới

Giống lúa mới, xuất xứ và giống cực sớm nhóm Ao (số giống lúa, 1999- 2001)
Vùng
Giống tạo chọn trong nước
Giống nhập nội
Tổng số
Trong đó Ao
Trung Quốc
IRRI
Đồng bằng sông Cửu Long
33
12
00
18
Đông Nam bộ
29
05
00
11
Tây Nguyên
18
05
07
08
Duyên hải Nam Trung bộ
20
06
06
12
Bắc Trung bộ
10
02
18
05
Đồng bằng Bắc bộ
15
02
29
06
Tây Bắc
02
00
14
03
Việt Bắc, Hòang Liên Sơn
06
02
22
01
Đông Bắc
07
01
16
06
Nguyễn Văn Luật 2006.“Giống và kỹ thuật trồng lúa cực sớm nhóm Ao”, NXB NN, Hà Nội.