KS. Nguyễn Chí Công – 0902 339 006 – chicong1002@gmail.com
LUAGAO – Hạt giống lúa lai thu hoạch trên cây mẹ (Dòng A – Lúa lai 3 dòng hay Dòng S – Lúa lai 2 dòng), vì thế kiểu hình hạt giống toàn bộ giống dòng mẹ. Sản xuất hạt lai sử dụng phương pháp giao phấn (thụ phấn nhờ gió và chủ yếu bằng kỹ thuật kéo phấn), nghĩa là hạt lai có được nhờ nhận phấn ngoài. Chính vì vậy hạt giống lúa lai tồn tại một số đặc điểm khác với lúa thường là: Hai mảnh vỏ trấu không đóng kín, đầu nhụy có vết ở mép giáp giữa hai vỏ trấu. Nguyên nhân là hai nhụy của dòng mẹ trong quá trình thụ phấn vươn ra ngoài vỏ trấu (đặc điểm của dòng mẹ lúa lai) để quá trình nhận phấn dễ dàng. Vì vỏ trấu hở nên có một số đặc điểm cần lưu ý sau:
1. CHÚ Ý TRONG QUÁ TRÌNH NGÂM Ủ HẠT GIỐNG LAI
- Khối lượng riêng nhẹ hơn lúa thường, đổ hạt giống vào nước đa số bị nổi, nửa nổi nửa chìm. Vì thế khi ngâm ủ không vớt bỏ hạt nổi mà hãy ngâm riêng vì các hạt này vẫn nảy mầm bình thường.
- Hạt giống bị hở vỏ nên chứa một số mầm móng bệnh hại, có thể ngâm ủ với nước muối, nước vôi, thuốc ngừa bệnh để diệt mầm bệnh đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao.
- Vỏ trấu bị hở nên khi ngâm hạt giống hút nước rất nhanh, vì thế thời gian ngâm ít hơn lúa thường (Hè thu 10 – 18h; Vụ Xuân 20 – 30h). Khi ngâm có nhiều hạt gạo bị tách vỏ sẽ lên men làm chua nước, vì vậy mà chúng ta nên thay nước thường xuyên (6h/lần) và lượng nước ngâm nên nhiều gấp 4 – 5 lần hạt giống.
2. CHÚ Ý TRONG QUÁ TRÌNH THU HOẠCH HẠT GIỐNG LAI
Hạt giống lúa lai hở vỏ trầu, vì thế dễ hút nước khi gặp mưa. Nên thu hoạch sớm (khi hạt chín 80 – 85%) nếu không trời mưa hạt giống lai sẽ nảy mầm, ảnh hưởng đến chất lượng hạt giống sau này.
3. CHÚ Ý TRONG QUÁ TRÌNH BẢO QUẢN HẠT GIỐNG LAI
Vỏ trấu không đóng kín nên bảo quản rất khó, sau 3 – 4 tháng tỷ lệ nảy mầm giảm đáng kể, vì thế chúng ta phải có phương pháp bảo quản cẩn thận. Không nên bảo quản hạt giống lai quá lâu
Nếu vì lý do nào đó không làm giống nữa mà chuyển mục đích sử dụng, thì tỷ lệ gạo của hạt giống lai rất thấp, hạt gạo nhỏ, không đều, xay xát bị gãy; tấm và cám nhiều; chỉ có thể làm thức ăn chăn nuôi.
+ Kết luận: nắm được một số đặc điểm của hạt giống lúa lai giúp ta có những biện pháp cụ thể và hữu hiệu để nâng cao phẩm chất hạt giống lai. Áp dụng Lúa lai là chúng ta đang áp dụng khoa học công nghệ cao của thế giới.
