Thứ Sáu, 24 tháng 4, 2009

Sử dụng bảng màu so lúa để bón phân đạm

LUAGAO - Bón phân theo màu lá là dùng bảng so màu là cách bón khoa học dựa vào nhu cầu đạm trong cây, đơn giản, tiện lợi, dễ áp dụng đối với nhà nông. Sử dụng bảng so màu lá lúa góp phần làm giảm chi phí sản xuất, hạn chế sự phát triển của sâu bệnh và ngã đổ do không có lượng đạm dư thừa trong cây, đồng thời giảm tác hại đến môi trường do không có lượng đạm dư thừa trong đất và nguồn nước.
Lợi ích sử dụng bảng so màu lá lúa để bón phân đạm
- Về kỹ thuật: Tăng hiệu quả sử dụng phân N.
- Về kinh tế: Giảm chi phí.
- Về thực hành: Đơn giản, dễ làm.
- Về môi trường: Giảm tác hại của lượng phân đạm thừa; giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
- Đối với các giống lúa "chậm đáp ứng" với phân đạm, có màu lá xanh nhạt (mã tranh) như lúa mùa, một số giống lúa thơm, nên áp dụng dãy màu số 3 trên bảng so màu làm màu chuẩn để xác định thời kỳ cần thiết phải bón thêm phân đạm cho lúa.
- Đối với các giống lúa "nhạy cảm", đáp ứng nhanh với phân đạm, có màu lá xanh đậm (đa số giống lúa trồng đại trà hiện nay) và mau đổi màu khi có bón phân đạm, nên dùng dãy màu số 4 trên bảng so màu làm màu chuẩn để so với màu lá lúa. Nếu màu lá nhạt hơn màu chuẩn là thiếu đạm cần phải bón ngay, nếu đậm hơn thì không cần phải bón.
- Đối với một số giống lúa lai nên dùng dãy màu số 5 trên bảng so màu làm màu chuẩn để so với màu lá lúa. Nếu màu lá nhạt hơn màu chuẩn là thiếu đạm cần phải bón ngay, nếu đậm hơn thì không cần phải bón.
Ngoài ra cần chú ý đến mùa vụ gieo trồng thí dụ vụ Đông Xuân, nên áp dụng dãy màu số 4 trên bảng so màu, vụ Hè Thu nên áp dụng dãy màu số 3 trên bảng so màu làm màu chuẩn để xác định thời kỳ cần thiết phải bón thêm phân đạm (N) cho lúa. Tuy nhiên trong từng điều kiện cụ thể có thể áp dụng dãy màu số 4 cho vụ Hè Thu.
Cách thực hiện so màu lá lúa
+ Thời gian so màu thích hợp đối với hầu hết các giống lúa ngắn ngày hiện nay là 7 - 10 ngày thực hiện một lần (kể từ ngày 14 sau khi sạ hoặc cấy cho đến lúc lúa trổ).
+ Thời điểm tiến hành so màu tốt nhất là 8:30 - 9:30 giờ buổi sáng và nên cố định thời gian như nhau cho mỗi lần so màu. Chỉ một người thực hiện việc so màu lá lúa trong suốt vụ lúa.
* Bón thúc lần 1: Không cần dùng bảng so màu.
* Bón thúc lần 2: lúc 18 - 20 ngày sau sạ và sau đó 2 - 3 ngày so một lần nữa.
* Bón thúc lần 3: khoảng 35 ngày sau sạ và sau đó 2 - 3 ngày so một lần nữa.
+ Phương pháp: Khi so màu lá lúa nên xoay lưng về phía mặt trời để che mát cho lá lúa, dễ thấy màu sắc hơn.
Chọn khoảng 20 lá lúa (lá cao nhất trong bụi lúa) của 5 điểm khác nhau trên ruộng. Ghi nhận số khung màu của từng lá. Sau đó tính trị số trung bình của 20 lá được so màu.
Đặt phần lá lúa ở khoảng 1/3 đến 2/5 chóp lá lúa lên khung màu trong bảng so màu.
BIỆN PHÁP XỬ LÝ NGỘ ĐỘC TRÊN PHÈN
- Bước 1. Thay nước mới để xả đáng kể lượng phèn trong ruộng ra, nếu ruộng gò (bị xì phèn) thì cố gắng ép nước lên gò cho đủ. Có thể bón vôi từ 300 - 500kg/ha trước lúc bón phân lân 1 - 2 ngày sẽ tăng hiệu quả phân lân.
- Bước 2. Bón Super lân Long Thành hay lân nung chảy (Ninh Bình hoặc Văn Điển) từ 100 - 250kg/ha (tùy tình trạng ngộ độc nhẹ hay nặng).
- Bước 3. Xịt phân bón lá (có chứa dinh dưỡng NPK có chứa lân nhiều như 15-30-15, Hydrophos,...). Hiện nay đang khuyến cáo xịt phân bón lá hữu cơ là K- Humate 1lít/ha có hiệu quả tức thời, cứu lúa và hạ độc phèn nhanh.
- Bước 4. Chờ đợi từ 3-7 ngày cho đến khi nhổ lúa lên thấy ra rễ trắng là cứu lúa đã thành công.
- Bước 5. Bón phân chăm sóc tiếp tục theo quy trình (Urê, Lân, Kali...) cho cây lúa phục hồi.
* Lưu ý: khi cây lúa bị ngộ độc phèn ngưng ngay bón đạm (urê), nếu bón vào làm lúa chết nhanh.
BIỆN PHÁP XỬ LÝ NGỘ ĐỘC HỮU CƠ
- Nguyên nhân chính là do rơm rạ, tàn dư thực vật của vụ trước chưa kịp phân hủy do bị vùi lắp trong điều kiện ngập nước tạo ra các gốc phênol, axit hữu cơ gây độc cho cây lúa.
- Triệu chứng: Rõ nhất là bộ rễ bị thối đen, cây lúa vàng và lùn, lúa phát triển kém, không bắt phân. Thường xuất hiện từ 15-30 ngày sau sạ, có nơi bị sớm hơn khi lúa mới sạ vài ngày và gây thiệt hại rất nặng.
- Cách xử lý:
+ Nên đốt rơm rạ, thu hoạch vừa xong châm lửa đốt ngay đống rơm sẽ cháy gần hết. Nếu không đốt được, tìm cách mang rơm tươi ra khỏi ruộng.
+ Làm đất: Cày, xới phơi đất từ 7 - 15 ngày giúp khoáng hóa chất hữu cơ.
+ Bón 300 kg vôi bột (CaCO3/ha) để mau ngấu rạ.
+ Bón lót lân nung chảy (Ninh Bình hoặc Văn Điển: 200-400kg/ha).
+ Bón phân đợt 1 sớm (7-10 ngày sau sạ) gồm nhiều lân, nhiều đạm để giúp hạ phèn, mau ngấu rạ. Cụ thể bón 50kg DAP + 50-70 kg Urê/ha.
+ Phun phân bón lá giúp lúa ra rễ, đẻ nhánh mạnh, hạ phèn nhanh, giải độc hữu cơ cho lúa.
KS. Lệ Thoa - Chi cục Bảo vệ thực vật TP.HCM
Nguồn:
http://thvm.vn/trongtrot/2841

Phòng trừ bệnh lem lép hạt lúa

LUAGAO - Theo các kết quả điều tra nghiên cứu của Viện Bảo vệ thực vật (1995); Trung tâm bảo vệ thực vật phía Nam (1997); Viện Lúa ĐBSCL (2000) kết hợp với các tài liệu ở nước ngoài có thể xác định được nhiều nguyên nhân:

Tác nhân gây bệnh
*Do nhện gié thường sống trong các bẹ lá lúa khi mật số cao chúng có thể bò lên trên bông lúa chích hút các gié lúa đang phát triển, các bông lúa bị hại thường mọc thẳng đứng và phần lớn số hạt đều bị lép.
*Do vi khuẩn Pseudomonas glumae (tên mới Bukhoderia glumae) làm thối đen hạt hoặc gây vết bệnh trên vỏ hạt.
*Do nấm là chủ yếu: Alternaria padwickii, Bipolaris oryzae, Fusarium sp, Curvularia lunata, Microdochium oryzae, Phoma sp, Pyricularia oryzae, Sarocladium oryzae, Septoria sp, Tilletia barclayana, Ustilagonoides virens.
Sự phát sinh và tác hại
*Thời kỳ cây lúa dễ mẫn cảm với bệnh là từ trổ bông đến chín sữa và rơi vào những tháng có nhiệt độ thấp ẩm độ không khí cao, lượng mưa lớn và số ngày mưa nhiều.
*Lem lép hạt làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng hạt lúa, đồng thời tác hại vào vụ sau.
Biện pháp phòng trừ tổng hợp
*Giống: Gieo cấy hạt giống ít mang mầm bệnh hoặc dùng giống lúa có xác nhận tuyệt đối, không lấy giống ở chân ruộng vụ trước bị lem lép nặng để gieo sạ lại. Trước khi ngâm ủ phơi khô rê sạch loại bỏ những hạt lép lửng, biến màu.
*Thời vụ: Gieo cấy lúa vào thời kỳ thích hợp để khi lúa trổ không trùng với thời kỳ mưa gió nhiều; khi lúa có đòng - trổ không để ruộng bị khô hạn.
*Phân bón: Bón phân đầy đủ và cân đối tuỳ theo giống lúa, điều kiện đất đai, mùa vụ của từng vùng. Có thể áp dụng phương pháp bón phân theo màu lá lúa dựa vào bảng so màu hoặc bón phân đón đòng theo kỹ thuật “Không ngày, Không số".
*Sâu bệnh: Phòng trừ tốt các loại sâu bệnh phát sinh vào giai đoạn đòng - trổ là sẽ giảm bệnh lem lép hạt.
*Cỏ dại: Cỏ dại ký chủ của nhiều nấm gây bệnh trên lá và hạt lúa. Cần phòng trừ cỏ trong ruộng cũng như trên bờ ruộng.
Biện pháp hóa học
Những điều cần lưu ý để sử dụng thuốc hóa học đạt hiệu quả cao:
*Xử lý hạt giống trước khi gieo sạ:
- Biện pháp này rất có hiệu quả và kinh tế nhất mà chúng ta thường không chú ý.
- Pha Dibavil 50FL nồng độ 3‰ cho hạt lúa giống đã phơi khô rê sạch vào ngâm 24 – 36 giờ vớt ra rửa sạch bằng nước trong sau đó ủ bình thường.
- Xử lý hạt giống giúp phòng ngừa ngoài bệnh lem lép hạt còn thêm các bệnh khác như lúa von, đạo ôn lá, vàng lá chín sớm…
*Chọn lựa thuốc và phun phòng là chính:
- Nên chọn thuốc trừ bệnh phổ rộng để phun như: Dibavil 50FL, Dibazol 5SC, Tiên Sa 250EC, Matador 750WG, Tiên Super 300EC. Liều lượng các loại thuốc đã có ghi ở nhãn bao bì.
- Thời điểm phun là rất quan trọng. Nên phun phòng là chính nếu để bệnh đã xâm nhập vào hạt lúa rồi thì rất khó có kết quả tốt. Phun hai lần vào thời kỳ lúa bắt đầu trổ và trổ đều để hạn chế các loại nấm phát triển trên vỏ hạt lúa. Chú ý nếu phun thuốc muộn khi lúa vào mẩy hoặc chín sữa thì hiệu lực thuốc không cao. Phun thuốc vào giai đoạn đòng trổ này còn phòng trừ được các bệnh khác như đốm vằn, vàng lá chín sớm, đạo ôn cổ bông, thối bẹ lá đòng.

Giống lúa mới BM9962

LUAGAO - Tác giả của giống lúa BM9962 là TS Lê Vĩnh Thảo, ThS Nguyễn Văn Vưng và cộng tác viên -Viện KHKT Nông Nghiệp Việt Nam. BM9962 được tạo ra từ tổ hợp lai VN10/D88-6-5, chọn lọc theo phương pháp phả hệ. Được công nhận tạm thời theo QĐ số 2182BNN-KHKT/QĐ ngày 29 tháng 7 năm 2004.

TS Lê Vĩnh Thảo cho biết, Giống lúa BM9962 có những đặc điểm chủ yếu: Chiều cao cây 125 - 130 cm, đẻ nhánh trung bình, bông dài, số hạt/bông 160-170 hạt, tỉ lệ lép 16,2%, tỉ lệ gạo xát trắng 66,96%, tỉ lệ gạo nguyên 60,03%, tỉ lệ dài/rộng 2,59, năng suất trung bình đạt 60 -65tạ/ha. Chống ngập tốt, khả năng vươn lóng nhanh, chịu rét khá, nhiễm nhẹ sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn, bạc lá.
Giống lúa BM9962 được Trung tâm giống cây trồng vật nuôi du nhập vào Quảng Ngãi tháng 12 năm 2006, thông qua Viện KH NN Duyên hải Nam Trung Bộ và tiến hành khảo nghiệm trên địa bàn tỉnh từ vụ ĐX 2006-2007 đến nay. Khảo nghiệm so sánh các giống lúa dài ngày có triển vọng trên chân vàn 2 vụ lúa thuộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2007 và 2008. Sản xuất thử giống lúa BM9962 trên nhiều chân đất và mùa vụ khác nhau thuộc tỉnh Quảng Ngãi.
Giống lúa BM9962 thuộc nhóm giống dài ngày, cảm ôn, có thời gian sinh trưởng 125 ngày (vụ ĐX) tương đương đối chứng Xi23, vụ Hè thu 115 ngày, dài hơn Xi23 5 ngày có sức sinh trưởng mạnh. Đây là giống lúa có khả năng sinh trưởng phát triển tốt tương đương đối chứng (đ/c) Xi23 phù hợp với điều kiện thâm canh 2 vụ lúa tại tỉnh Quảng Ngãi.
Giống lúa BM9962 có khả năng chống chịu với đối tượng sâu bệnh hại chính và ngoại cảnh bất lợi khá tương đương với đối chứng Xi23 và hơn hẳn các giống trong thí nghiệm đặc biệt nổi bật là rầy nâu (điểm 0- đ1), bệnh đạo ôn cổ bông, đ/c điểm 1, khả năng chống chịu lạnh và chịu nóng tốt, phù hợp với điều kiện thâm canh 2 vụ lúa của tỉnh.
Giống lúa BM9962 có năng suất biến động từ 63 -75tạ/ha vượt từ 3-11% so với đ/c. Ưu điểm của giống BM9962 là giống dài ngày, mức độ nhiễm sâu bệnh nhẹ có thể khống chế được, sức sinh trưởng mạnh, chống chịu với điều kiện ngoại cảnh bất lợi tốt, có tiềm năng năng suất cao, phù hợp điều kiện sản xuất tại Quảng Ngãi. Nhược điểm là rụng hạt mức trung bình trong vụ Đông xuân và độ cứng cây trung bình trong vụ Hè thu.
Ngày 14/4, Trung tâm giống cây trồng vật nuôi Quảng Ngãi đã tổ chức Hội nghị đầu bờ tham quan và đánh giá kết quả các mô hình nghiên cứu sản xuất giống lúa thuần mới BM9962 vụ Đông xuân 2008-2009 tại các huyện Bình Sơn, Mộ Đức, Nghĩa Hành.
Ông Đoàn Văn Nhân- Giám đốc Trung tâm giống cây trồng vật nuôi Quảng Ngãi cho biết: Qua 4 điểm sản xuất hạt giống lúa Nguyên chủng và xác nhận vụ Đông xuân 2008-2009, năng suất dự kiến từ 65 -75 tạ/ha; sản lượng hạt giống lúa sẽ thu được 100 tấn (khoản 70 -80% sản lượng thực thu) và sẽ phục vụ được >1.000ha gieo trồng vụ HT 2009 sắp tới trong vùng.
Theo TTKNQG