Thứ Hai, 9 tháng 2, 2009

Cần chú ý rầy nâu hại lúa

Theo thông báo mới nhất của Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam thì diện tích nhiễm rầy nâu ở các tỉnh Nam bộ trong tuần qua (từ 27/1-2/2/2009) là 70.735 ha (tăng 36.380 ha so với tuần trước).
Như vậy, so với những ngày trước Tết Nguyên đán thì diện tích nhiễm rầy nâu đã tăng đột biến (gấp đôi). Mật số rầy phổ biến từ 750-2.000 con/m2, trong đó có khoảng 5.100 ha bị nhiễm nặng (trên 3.000 con/m2). Ở Cái Bè (Tiền Giang), Châu Thành A (Hậu Giang) có những diện tích mật số lên đến 9.000-10.000 con/m2.
Với diện tích khoảng 1.537.905 ha lúa ĐX ở các tỉnh Nam bộ đã được xuống giống, tuổi lúa đa số ở giai đoạn mạ, đẻ nhánh, làm đòng. Diện tích lúa thơm (thường là những giống nhiễm rầy) năm nay lại tăng đột biến. Trên đồng ruộng rầy non vẫn đang tiếp tục nở. Sau nhiều ngày lạnh, thời tiết rất có thể sẽ ấm dần trở lại… Đây là những điều kiện hết sức thuận lợi cho rầy nâu phát sinh, phát triển và gây hại mạnh.
Khi đi kiểm tra, bà con phải lội hẳn xuống ruộng kiểm tra nhiều điểm theo đường chéo góc trên ruộng. Tại mỗi điểm bà con cần vạch lá xem xét kỹ từng gốc lúa, vì rầy nâu chỉ tập trung ở phần gốc này. Chú ý những giống lúa nhiễm rầy như một số giống lúa thơm mà bà con vừa gieo trồng nhiều trong vụ ĐX này.Để hạn chế tác hại của rầy bà con cần hết sức chú ý, thăm ruộng lúa nhà mình thường xuyên để phát hiện sớm và phun xịt thuốc diệt trừ rầy kịp thời.
Nếu phát hiện có rầy nâu, mật số khoảng 3 con/tép thì tiến hành phun xịt thuốc kịp thời.
Để thu được hiệu quả diệt rầy cao, trong việc sử dụng thuốc bà con cần tuân thủ nguyên tắc 4 đúng:
1- Phun đúng loại thuốc:
Qua kiểm tra thực tế đồng ruộng trong dịch rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá mấy năm vừa qua, chúng tôi thấy để trừ rầy nâu có những bà con đã pha trộn nhiều loại thuốc trừ sâu (thậm chí cả thuốc trừ bệnh) với nhau, trong đó có cả những loại thuốc không phải là thuốc trị rầy. Vì thế hiệu quả diệt rầy rất thấp.
Để diệt trừ rầy nâu có hiệu quả cao, bà con cần dùng những loại thuốc đặc trị rầy nâu, tốt nhất nên tham khảo ý kiến của cán bộ chuyên môn tại cơ sở để tránh bị lầm lẫn. Trong bộ thuốc trừ rầy nâu hiện nay có khá nhiều loại thuốc, tùy theo tình hình thực tế tuổi phát dục của rầy nâu trên đồng ruộng lúc phun xịt mà bà con chọn loại thuốc cho phù hợp. Làm sao vừa tiêu diệt được rầy nâu vừa có tác dụng hạn chế tác hại đối với các loài thiên địch trên ruộng lúa, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm cho môi trường.
- Nếu thấy trên ruộng lúa nhà mình rầy cám vừa mới nở hoặc hầu hết là rầy non còn nhỏ tuổi thì bà con có thể sử dụng một trong các loại thuốc như: Butyl 400SC/10WP, Viappla 10BTN/25BTN, Applaud 25SC…
- Nếu trên ruộng chỉ có rầy trưởng thành hoặc có cả rầy non và rầy trưởng thành thì bà con nên dùng một trong các loại thuốc như: Applaud-Bas 27BTN, Vithoxam 350SC, Bascide 50EC, Sachray 200WP, Mipcide 50WP, Goldra 250WP…
2- Phun đúng liều lượng và nồng độ:
Trên bao bì của mỗi loại thuốc, nhà sản xuất đều có ghi hướng dẫn rất cụ thể về liều lượng thuốc cần sử dụng, số lượng bình phun hoặc lít nước thuốc đã pha… cho một đơn vị diện tích. Vậy trước khi phun thuốc bà con nên đọc kỹ những hướng dẫn này và phải tuân thủ đúng những gì mà nhà sản xuất đã hướng dẫn. Tránh pha thuốc quá đậm đặc, nhưng lại rút bớt số lượng bình cần phun hoặc lượng nước cần pha thuốc, không đủ số lượng dung dịch thuốc đã pha, làm cho thuốc không phủ đều trên nhưng vị trí cần phun như nhiều bà con vẫn thường làm trong thời gian vừa qua, nhất là những bà con thuê mướn người khác phun thuốc cho ruộng nhà mình.
3- Phun đúng lúc:
Bà con nên kiểm tra ruộng lúa nhà mình thường xuyên để phát hiện sớm và phun xịt thuốc kịp thời khi mật số rầy đã đạt ngưỡng như đã nói ở phần trên và trên ruộng đa số là rầy non.
Không phun thuốc khi trời quá nắng nóng, nhất là vào các buổi trưa. Không phun thuốc khi cây lúa đang nở hoa, thụ phấn. Không nên phun thuốc khi đang có gió to, khi trời sắp có mưa. Nên phun xịt thuốc vào các buổi chiều mát hay lúc sáng sớm là thời điểm rầy bò ra nhiều thì rầy sẽ chết nhiều hơn.
4- Phun đúng cách:
Khác với nhiều loại sâu hại khác, rầy nâu chỉ tập trung ở phần gốc của cây lúa để hút nhựa. Vậy khi phun xịt, bà con nhớ hướng vòi phun xuống sát phần gốc của cây lúa để rầy dễ bị dính thuốc. Tránh tình trạng hua hua vòi phun trên mặt ruộng như một số bà con hoặc những người đi phun xịt mướn vẫn thường làm. Đối với những ruộng lúa tốt bít bùng, những ruộng lúa cao cây, những ruộng lúa đòng trỗ trở đi bà con nên rẽ lúa thành hàng cách nhau khoảng 1,2-1,5 mét rồi mới phun xịt xuống phần gốc của cây thì rầy dễ dính thuốc hơn.
Nếu điều kiện cho phép, trước khi phun xịt, nên đưa nước vào ruộng ngập cao gần ngọn lúa để rầy tập trung lên phía trên, dễ bị tiêu diệt hơn.

Hậu Giang: Rầy nâu bùng phát trên giống lúa Jasmine 85

Sáng 5/2, ông Lê Văn Đời - Chi cục trưởng Chi cục BVTV Hậu Giang cho biết: Hiện nay, rầy nâu đang xuất hiện với mật số lớn ở vùng sản xuất giống lúa Jasmine 85 tại huyện Châu Thành A. Đã có 40 ha gieo sạ giống lúa Jasmine 85 nhiễm rầy nặng với mật số từ 12.000-15.000 con/m2 ở xã Trường Long Tây, Trường Long A, huyện Châu Thành A.
Trước tình hình này, Chi cục BVTV tỉnh đã cử cán bộ kỹ thuật xuống khoanh vùng dập dịch với diện tích 640 ha. Nguyên nhân, rầy bùng phát là do đợt xuống giống tháng 12/2008 trùng với một số tỉnh lân cận Sóc Trăng, Bạc Liêu thu hoạch lúa mùa làm rầy di trú sang.
NGUYỄN DANH VÀN

ĐBSCL: Làm lúa Tài Nguyên thu lãi rất cao


Nông dân trồng giống lúa Tài Nguyên ở Thạnh Trị, Sóc Trăng thu về lãi ròng cao gấp 3 lần lúa CLCLúa đông xuân ở ĐBSCL đã thu hoạch được khoảng 300.000/1,4 triệu ha đã xuống giống, năng suất bình quân khoảng 5,5 – 6 tấn/ha. Và điều làm nhà nông vui là lúa được giá. Đối với giống chất lượng cao (CLC) nông dân thu lãi bình quân khoảng 10 triệu đồng/ha, giống lúa thơm cao gấp đôi, đặc biệt giống lúa mùa địa phương (Tài Nguyên) lãi cao gấp 3 lần lúa CLC.
Ông Trần Minh Hứa, ấp Kiết Lập B, xã Lâm Tân, người đồng bào dân tộc Khmer vui vẻ cho biết: Vừa thu hoạch 1 ha lúa được gần 10 tấn, giá lúa đã 4.500 đồng/kg. Với giá này sau khi trừ chi phí cũng còn lãi được hơn 50%. Và điều mà nông dân trồng lúa rất mừng nữa là nhà nước bình ổn được giá phân, thuốc, xăng dầu và lãi suất ngân hàng.
Ông Nguyễn Văn Nghiệp, ấp 12, xã Vĩnh Lợi, huyện Thạnh Trị, Sóc Trăng chuẩn bị thu hoạch 1 ha lúa Tài Nguyên nói: Sau hơn 6 tháng hạt lúa trượt dốc thì nay đã hồi sinh. Vụ đông xuân này nông dân Vĩnh Lợi chúng tôi trồng giống lúa Tài Nguyên đã nhẹ thở và có tiền trả được nợ của vụ lúa hè thu rồi. Mặc dù chưa thu hoạch nhưng tôi đã biết chắc sẽ thu về lãi cao. Hiện tại, lúa mới suốt thương lái ra tận ruộng thu mua là 6.000đ/kg, lúa khô 7.000đ/kg, tăng hơn 2.000đồng/kg so đầu vụ. Ông Nghiệp nhẩm tính: Với năng suất 6 tấn/ha, sau khi trừ chi phí đầu tư khoảng 10 triệu đồng/ha thì vẫn còn thu lãi ròng trên 30 triệu đồng/ha.
Nông dân trồng lúa Tài Nguyên đầu tư 1 vốn thu về 3 lời. Ông Lý Khoa, chủ doanh nghiệp xay xát lúa gạo tại xã Châu Hưng, huyện Thạnh Trị, Sóc Trăng nói: Bây giờ buổi sáng ra bất cứ quán cà phê nào trong xã đều chỉ có chuyện thu được bao nhiêu bao lúa Tài Nguyên, bán giá mấy và lãi bao nhiêu. Ông Huỳnh Văn Đoàn (58 tuổi), ấp 22, xã Thạnh Trị, Sóc Trăng không giấu được niềm vui, khẳng định: Vụ đông xuân này nông dân nào đeo bám với cây lúa Tài Nguyên đều hốt bạc cả. Tôi có 7 ha trồng giống lúa Tài Nguyên đang chuẩn bị thu hoạch, với giá 7.000 đồng/kg thì cầm chắc lãi ròng trên 200 triệu.
Vụ lúa đông xuân này nông dân huyện Thạnh Trị đã xuống giống 22.632 ha, trong đó có khoảng 10.000 ha lúa Tài Nguyên. Lúa đông xuân đã thu hoạch được hơn 50%, năng suất bình quân từ 5,5 – 6 tấn/ha. Giá lúa thơm nhẹ cũng đã tăng lên đang làm cho bà con phấn khởi, riêng lúa Tài Nguyên bà con ai trồng đều rất vui khi doanh nghiệp tại địa phương và thương lái ở Long An đang săn lùng thu mua. Tại Bạc Liêu, nông dân trồng giống lúa Tài Nguyên ở huyện Vĩnh Lợi cũng đang rộn vui. Hiện tại, nông dân đã thu hoạch được gần 1.000/8.600 ha lúa Tài Nguyên, năng suất ước 6 tấn/ha. Ông Nguyễn Tấn Phục, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Vĩnh Lợi, cho biết: Lúa Tài Nguyên năm nay trúng về năng suất và trúng giá chưa từng có. Hiện thương lái mua 6.500đ/kg, cao hơn khoảng 3.000đ/kg so với lúa hè thu. Với giá này, nông dân đạt lợi nhuận gấp 2-3 lần so với trồng lúa chất lượng cao khác.
Không chỉ trồng lúa Tài Nguyên mà người trồng giống lúa Một bụi đỏ ở hai huyện Phước Long và Hồng Dân cũng đang thắng đậm. Khoảng 12.000 ha lúa Một bụi đỏ đang vào thu hoạch rộ, năng suất ước 4,5 - 5 tấn/ha. Anh Trần Văn Cạnh, ấp Tà Ky, xã Ninh Hòa, vui vẻ nói: “Tôi vừa thu hoạch lúa xong được hơn 4,5 tấn/ha và rất mừng giá lúa đã tăng hơn 20.000 đồng/giạ so với tháng trước”, trừ chi phí thu lời khoảng 20 triệu đồng/ha.
Thống kê của Cục Trồng trọt, vụ đông xuân này giống lúa chất lượng thấp như: IR 50404, Hàm Trâu chỉ chiếm khoảng 15% trên tổng diện tích gieo trồng. Cơ cấu giống lúa thơm nhẹ như VD 20, Jasmine tăng mạnh. Và đến giờ này có thể khẳng định rằng việc chuyển đổi cơ cấu giống phù hợp theo từng vùng, địa phương sẽ giúp cho nông dân được vụ ĐX thắng lợi.
Thanh Phong

Bỏ vụ xuân hè có giảm tổng sản lượng lúa?

Giảm dần để tiến tới việc bỏ hẳn vụ lúa xuân hè đang được coi là một trong những giải pháp quan trọng để ổn định sản xuất lúa theo hướng bền vững ở ĐBSCL. Tuy nhiên, nhiều địa phương vẫn còn e ngại vì sợ giảm tổng sản lượng lúa…
Theo Cục Trồng trọt (Bộ NN- PTNT), vụ xuân hè đã xuất hiện ở ĐBSCL từ hơn 10 năm trở lại đây, khi hệ thống thuỷ lợi nội đồng, tập quán canh tác và mạng lưới thu mua đã được hình thành, mang lại lợi ích kinh tế nhất định cho người sản xuất. Hiện nay, diện tích lúa xuân hè dao động trong khoảng từ 100.000-150.000 ha, chủ yếu ở các tỉnh Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Sóc Trăng và Hậu Giang. Vụ lúa này nằm trong vùng sản xuất có cơ cấu 3 vụ lúa/năm: đông xuân – xuân hè – hè thu (một số địa phương gọi đông xuân sớm – xuân hè – hè thu hoặc đông xuân – hè thu sớm – hè thu chính vụ).
Với tổng sản lượng hàng năm vào khoảng 400.000- 600.000 tấn lúa, giải quyết việc làm và thu nhập cho khoảng 150.000 lao động, vụ xuân hè đã chiếm được một vị trí nhất định trong cơ cấu mùa vụ và thu nhập của nông dân ở các tỉnh nói trên. Chính vì vậy, nhiều địa phương vẫn còn ngần ngại trong việc giảm dần diện tích để rồi bỏ hẳn vụ lúa này. Hai nỗi e ngại lớn của các địa phương là: bỏ vụ xuân hè sẽ làm giảm tổng sản lượng lúa cả năm; nhiều nông dân bị ảnh hưởng tới công ăn, việc làm
Tuy nhiên, theo TS Phạm Văn Dư, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, chúng ta hoàn toàn có thể bù lại sản lượng lúa bị thiếu hụt do giảm rồi bỏ vụ xuân hè. Theo đó, giải pháp quan trọng nhất là thu hẹp khoảng cách về năng suất lúa giữa ruộng này với ruộng khác, giữa cánh đồng này với cách đồng khác, giữa nông dân này với nông dân khác và giữa các vùng sinh thái khác nhau. Thực tế trên đồng ruộng ĐBSCL hiện nay, năng suất lúa vẫn đang tồn tại nhiều sự khác nhau giữa các ruộng lúa. Trên cùng một cánh đồng, có những ruộng lúa đạt 6-7 tấn/ha, trong khi nhiều ruộng khác lại chỉ đạt 4-5 tấn/ha. Năng suất lúa giữa hộ nông dân này với hộ nông dân khác, cánh đồng này với cánh đồng khác, giữa vùng này với vùng khác, cũng đang tồn tại một khoảng cách đáng kể.
Bởi vậy, nếu đẩy mạnh hiện đại hoá trong sản xuất lúa (GAP, thuỷ lợi nội đồng, 3 giảm 3 tăng, cơ giới hoá canh tác và sau thu hoạch…), chúng ta hoàn toàn có thể thu hẹp tối đa khoảng cách về năng suất lúa, qua đó làm tăng đáng kể tổng sản lượng lúa cả năm. Chẳng hạn, nếu nhờ thu hẹp khoảng cách năng suất mà năng suất lúa cả năm của toàn vùng tăng thêm được 0,5 tấn/ha, thì tổng sản lượng lúa tăng thêm sẽ đạt 800.000 tấn. Còn nếu năng suất chung này tăng thêm được 1 tấn/ha, tổng sản lượng tăng thêm sẽ vào khoảng 1,6 triệu tấn. Rõ ràng, lượng lúa tăng thêm nói trên cao hơn nhiều so với lượng lúa bị giảm đi do bỏ vụ xuân hè.
Việc giảm dần rồi bỏ hẳn vụ xuân hè cũng mang tới ngay những lợi ích cho người trồng lúa. TS Phạm Văn Dư cho biết, nếu bỏ vụ lúa xuân hè, nông dân sẽ có đủ thời gian cần thiết để cải tạo đất. Điều này sẽ làm cho năng suất lúa hè thu được tăng thêm từ 0,2-0,5 tấn/ha, thậm chí ở An Giang, năng suất tăng thêm có thể lên tới 1 tấn/ha. Bên cạnh đó, nông dân lại có thể tiết kiệm được khoảng 1 triệu đồng tiền thuốc BVTV trên mỗi một ha, do sâu bệnh sẽ giảm hẳn trên lúa hè thu. Mặt khác, nếu bỏ vụ lúa xuân hè, nông dân hoàn toàn có thể tranh thủ gieo trồng các loại cây trồng ngắn ngày khác trên nền đất lúa, nhờ đó, công ăn việc làm của họ không hề bị ảnh hưởng, thu nhập cũng sẽ không giảm đi mà hoàn toàn có thể cao hơn do nhiều loại cây trồng ngắn ngày khác có giá trị cao hơn lúa.
Trong khi đó, nếu cứ tiếp tục duy trì vụ lúa xuân hè như hiện nay sẽ gây ra những tác hại lớn tới sự bền vững trong sản xuất lúa ở ĐBSCL. Xét về mặt khoa học, vụ xuân hè là nguồn gây tái phát dịch bệnh rầy nâu, VL, LXL, trên vụ hè thu. Vụ xuân hè sẽ khiến cho nông dân không có thời gian cải tạo đất, làm cho đất nhanh chóng bị thoái hoá. Việc duy trì vụ xuân hè sẽ khiến cho có điều kiện để biến hoá sang những dạng mới khó phòng, khó trị hơn (lâu nay, giống vẫn được dùng như một giải pháp quan trọng để kiềm chế sự biến hoá của dịch bệnh, nhưng tốc độ ra giống mới lại chỉ bằng 1 phần nghìn so với tốc độ biến hoá của dịch bệnh). 3 yếu tố trên đánh đổ sự bền vững trong sản xuất lúa ở ĐBSCL, gây ảnh hưởng không nhỏ tới an ninh lương thực quốc gia.
Chính vì vậy, việc giảm dần rồi bỏ hẳn vụ xuân hè đang rất cần sự đồng thuận và đòi hỏi một ý chí tổng thể từ Bộ NN- PTNT tới chính quyền, Sở NN- PTNT các địa phương và bà con nông dân. Trong đó, phải hình thành được hệ thống sản xuất giống tốt và quản lý chặt chẽ việc phân phối giống xuống nông dân, đưa những giống có khả năng chống chịu rầy nâu, VL, LXL theo hướng đa dạng hoá nguồn gen trên đồng ruộng, tránh tình trạng một vài giống chiếm quá nhiều diện tích.
THANH SƠN